Gratis scheiden via de gemeente

Veel mensen zoeken naar manieren om gratis te scheiden. Dat is begrijpelijk: een scheiding is al emotioneel zwaar genoeg zonder dat de kosten ook nog eens oplopen. Maar kan je echt gratis scheiden via de gemeente? Het korte antwoord: volledig gratis kan niet, maar er zijn wel mogelijkheden om de kosten flink te verlagen.

Kan je gratis scheiden via de gemeente?

Nee, de gemeente biedt geen gratis scheidingsdienst aan. Een echtscheiding is een juridische procedure waarvoor altijd een advocaat nodig is en griffierecht moet worden betaald aan de rechtbank. De gemeente kan je wel helpen om de kosten te verlagen via gesubsidieerde rechtsbijstand.

Gesubsidieerde rechtsbijstand (toevoeging)

Als je een laag inkomen hebt, kun je in aanmerking komen voor gesubsidieerde rechtsbijstand. Dit wordt ook wel een 'toevoeging' genoemd. Met een toevoeging betaal je alleen een eigen bijdrage, die afhankelijk van je inkomen varieert van €0 tot circa €250.

Voorwaarden

Om in aanmerking te komen voor een toevoeging moet je inkomen onder de inkomensgrens liggen. Voor alleenstaanden is dit circa €30.000 bruto per jaar, voor samenwonenden circa €42.400. Daarnaast mag je vermogen niet hoger zijn dan circa €33.000 (exclusief de waarde van je eigen woning).

Hoe vraag je het aan?

Je vraagt een toevoeging niet zelf aan. Dit doet de advocaat voor je. De advocaat dient de aanvraag in bij de Raad voor Rechtsbijstand, die toetst of je aan de voorwaarden voldoet. Na goedkeuring wordt het grootste deel van de advocaatkosten door de overheid betaald.

Het Juridisch Loket

Het Juridisch Loket is een door de overheid gefinancierde organisatie die gratis juridisch advies geeft. Je kunt hier terecht voor een gratis eerste consult over je scheiding. Het Juridisch Loket kan je doorverwijzen naar een advocaat die werkt op toevoegingsbasis.

Het Juridisch Loket kan je scheiding niet voor je regelen, maar ze kunnen je wel in de juiste richting wijzen en uitleggen welke stappen je moet nemen.

Griffierecht

Naast de advocaatkosten moet je ook griffierecht betalen aan de rechtbank. In 2026 is dit circa €314 voor een echtscheidingsprocedure. Bij een toevoeging wordt het griffierecht verlaagd tot circa €86.

De goedkoopste manier om te scheiden

De goedkoopste legale manier om te scheiden in Nederland is via online scheiden met een toevoeging. Je betaalt dan alleen de eigen bijdrage voor de toevoeging (maximaal circa €250) plus het verlaagde griffierecht (€86). Totale kosten: minder dan €350.

Zonder toevoeging is online scheiden nog steeds de goedkoopste optie. Bij Echtscheiding.nl beginnen de prijzen vanaf €599 per persoon, inclusief advocaat en alle documenten.

Waar je niet voor hoeft te betalen

• Adviesgesprek bij het Juridisch Loket: gratis
• Informatie opvragen bij de gemeente: gratis
• Toevoeging aanvragen: gratis (de advocaat doet dit voor je)
• Mediation via een toevoeging: grotendeels vergoed

Waar je wel voor moet betalen

• Advocaatkosten (of eigen bijdrage bij toevoeging)
• Griffierecht (of verlaagd griffierecht bij toevoeging)
• Uittreksels bij de gemeente (enkele euro's per stuk)
• Eventuele notariskosten bij een koophuis

Samenvatting

Volledig gratis scheiden kan niet in Nederland. Maar met gesubsidieerde rechtsbijstand kun je scheiden voor minder dan €350. Zonder toevoeging is online scheiden de goedkoopste optie, vanaf €599. Het Juridisch Loket kan je gratis adviseren over je mogelijkheden.