Belastingen
Direct antwoord
Een echtscheiding heeft grote gevolgen voor je belastingaangifte. De belangrijkste veranderingen: je gaat apart aangifte doen in plaats van samen, je verliest de mogelijkheid om inkomen onderling te verdelen, en je toeslagen en aftrekposten veranderen. Partneralimentatie die je betaalt is aftrekbaar, alimentatie die je ontvangt is belast inkomen. Daarnaast krijg je te maken met de vermogensverdeling in box 3 en mogelijk overdrachtsbelasting bij de woning. Hoe eerder je deze veranderingen in kaart brengt, hoe minder financiële verrassingen je krijgt.
Wanneer wijzigt je fiscale status?
Je fiscale status wijzigt op het moment dat de scheiding is ingeschreven bij de burgerlijke stand. Vanaf dat moment ben je voor de Belastingdienst geen fiscale partners meer. Let op: dit is niet het moment van de rechterlijke uitspraak, maar van de inschrijving.
In het jaar van de scheiding mag je nog kiezen of je het hele jaar als fiscale partners aangifte doet, of alleen tot de datum van inschrijving. Dit kan voordelig zijn als één partner veel meer verdient dan de ander.
Concreet voorbeeld: fiscaal partnerschap in het scheidingsjaar
Situatie: Jan verdient €65.000 bruto, Lisa verdient €25.000. Ze scheiden in juni 2026.
Optie A - Heel 2026 als fiscale partners:
- Jan kan de hypotheekrente en andere aftrekposten optimaal verdelen
- Lisa kan de heffingskorting benutten via Jan
- Belastingvoordeel: circa €1.200
Optie B - Partners tot datum scheiding:
- Na juni doet ieder apart aangifte
- Lisa kan sneller toeslagen aanvragen op eigen inkomen
- Toeslagvoordeel Lisa: circa €2.400 per jaar
De juiste keuze hangt af van je persoonlijke situatie. Bespreek dit met een belastingadviseur of maak afspraken hierover in het echtscheidingsconvenant.
Alimentatie en belasting
Partneralimentatie
Partneralimentatie heeft directe fiscale gevolgen:
Benieuwd wat een scheiding via ons kost? Bekijk onze pakketten.
| Betaler | Ontvanger | |
|---|---|---|
| Fiscaal effect | Aftrekbaar in box 1 | Belast als inkomen in box 1 |
| Maximaal tarief | Aftrek tegen max. 36,97% (2026) | Belast tegen je progressieve tarief |
| Voorbeeld: €1.000/maand | Netto kost het je circa €630/maand | Netto ontvang je circa €630-€750/maand |
Het fiscale voordeel van alimentatie is in 2020 verlaagd. De aftrek is nu maximaal tegen het basistarief (36,97% in 2026), ongeacht je eigen belastingschijf. Dit betekent dat hogere inkomens relatief minder profiteren van de aftrek.
Kinderalimentatie
Kinderalimentatie is niet aftrekbaar voor de betaler en niet belast bij de ontvanger. Dit geldt ongeacht wanneer de scheiding is uitgesproken.
De woning en belasting
Hypotheekrenteaftrek
Na de scheiding behoudt de partner die in de woning blijft de hypotheekrenteaftrek. De partner die vertrekt, behoudt het recht op hypotheekrenteaftrek nog maximaal twee jaar na het verlaten van de woning (de scheidingsregeling). Na die twee jaar vervalt de aftrek.
Overdrachtsbelasting
Als één partner de ander uitkoopt en het huis op één naam zet, is er in principe geen overdrachtsbelasting verschuldigd. Dit geldt zolang de overdracht plaatsvindt als gevolg van de verdeling bij echtscheiding. Wel moet de notaris dit correct vastleggen.
Eigenwoningforfait
Na de scheiding betaalt alleen de bewoner het eigenwoningforfait. Als je het huis verkoopt, vervalt het eigenwoningforfait volledig.
Vermogen in box 3
Na de scheiding wordt je vermogen individueel berekend in box 3. Dit kan zowel voor- als nadelig uitpakken:
- Voordelig: als jullie samen boven de vrijstelling zaten, kan het individuele vermogen onder de vrijstelling vallen
- Nadelig: als één partner het overgrote deel van het vermogen toebedeeld krijgt, betaalt die meer box 3-belasting
De box 3-vrijstelling bedraagt in 2026 circa €57.000 per persoon. Als jullie samen €100.000 spaargeld hadden, viel dit onder de dubbele vrijstelling (€114.000). Na de scheiding met 50/50 verdeling (€50.000 elk) valt het nog steeds onder de individuele vrijstelling.
Toeslagen na de scheiding
Na de scheiding verandert je recht op toeslagen ingrijpend. Als alleenstaande met een lager inkomen kun je in aanmerking komen voor:
- Zorgtoeslag: tot circa €1.500 per jaar
- Huurtoeslag: als je gaat huren, tot circa €4.500 per jaar
- Kindgebonden budget: tot circa €3.500 per jaar (afhankelijk van inkomen en aantal kinderen)
- Kinderopvangtoeslag: als je werkt en kinderopvang nodig hebt
Meld je scheiding zo snel mogelijk bij de Belastingdienst/Toeslagen. Doe je dit niet, dan loop je toeslagen mis of moet je later terugbetalen.
Checklist: belastingzaken bij scheiding
- Meld je scheiding bij de Belastingdienst (via Mijn Belastingdienst)
- Pas je loonheffingskorting aan bij je werkgever
- Vraag toeslagen aan of pas ze aan (zorgtoeslag, huurtoeslag, kindgebonden budget)
- Bespreek de keuze voor fiscaal partnerschap in het scheidingsjaar
- Regel de hypotheekrenteaftrek (wie krijgt welk deel?)
- Laat de notaris de woningoverdracht correct vastleggen (vrijstelling overdrachtsbelasting)
- Verdeel het vermogen en bereken de box 3-gevolgen
- Leg alle financiële afspraken vast in het convenant
Veelgestelde vragen
Laatste artikelen
Waar vind ik informatie over de verdeling van bezittingen bij echtscheiding?
Direct antwoord Informatie over de verdeling van bezittingen bij echtscheiding vind je bij: (1) juridische websites zoals Rechtspraak.nl en Juridisch Loket, (2)
Scheiden met een eigen bedrijf: Juridische tips en strategieën
Het scheiden wanneer een of beide partners een eigen bedrijf hebben, voegt een extra laag van complexiteit toe aan de echtscheidingsprocedure. Dit artikel verke
Alimentatie indexering 2026: bedragen stijgen met 4,6%
Per 1 januari 2026 stijgt je alimentatie met 4,6%. Lees hoe de indexering werkt, bereken je nieuwe bedrag en ontdek wat je moet doen als betaler of ontvanger.