Wat zijn de stappen voor een echtscheiding in Nederland?

Direct antwoord

Een echtscheiding in Nederland doorloopt 6 hoofdstappen: (1) besluit tot scheiding en overleg met partner, (2) opstellen echtscheidingsconvenant, (3) indienen verzoekschrift bij rechtbank, (4) wachttijd van minimaal 1 maand, (5) mondelinge behandeling of schriftelijke procedure, en (6) uitspraak door de rechtbank. De totale doorlooptijd is gemiddeld 3 tot 6 maanden bij een echtscheiding met wederzijds goedvinden. Bij een online scheiding via Echtscheiding.nl kan het proces al binnen 3-5 weken worden afgerond.

Overzicht: de 6 stappen van een echtscheiding

Stap	Wat gebeurt er?	Gemiddelde doorlooptijd
1. Besluit en overleg	Beide partners beslissen tot scheiding en starten gesprek	1-4 weken
2. Echtscheidingsconvenant opstellen	Alle afspraken worden schriftelijk vastgelegd	2-6 weken
3. Verzoekschrift indienen	Officiële aanvraag bij rechtbank + griffierecht betalen	1 week
4. Wachttijd	Verplichte bedenktijd van minimaal 1 maand	1 maand
5. Mondelinge behandeling	Kort gesprek met rechter (of schriftelijke procedure)	15 minuten
6. Uitspraak rechtbank	Echtscheiding wordt officieel uitgesproken	Direct na zitting

Stap 1: Besluit tot scheiding nemen

De eerste stap is het definitieve besluit om te scheiden. In Nederland kun je op twee manieren scheiden:

• Echtscheiding met wederzijds goedvinden: Beide partners zijn het eens over de scheiding en de voorwaarden
• Eenzijdige echtscheiding: Één partner wil scheiden, de ander niet (vereist duurzame ontwrichting van het huwelijk)

In 95% van de gevallen gaat het om een scheiding met wederzijds goedvinden, omdat dit sneller en goedkoper is.

Belangrijke vragen om te bespreken:

• Wie blijft in de woning wonen of verkopen we het huis?
• Hoe verdelen we het vermogen en de schulden?
• Waar gaan de kinderen wonen en wat is de omgangsregeling?
• Is er kinderalimentatie of partneralimentatie nodig?
• Hoe verdelen we het pensioen?

Stap 2: Het echtscheidingsconvenant opstellen

Het echtscheidingsconvenant is het belangrijkste document bij een scheiding. Dit is een juridische overeenkomst waarin alle afspraken over de scheiding worden vastgelegd.

Wat staat er in een echtscheidingsconvenant?

• Verdeling van vermogen en bezittingen
• Regeling voor de echtelijke woning
• Pensioenverevening
• Alimentatieregelingen (partner- en kinderalimentatie)
• Zorgregelingen voor kinderen (verblijfsregeling)
• Verdeling van schulden

Wie stelt het convenant op?

Je hebt drie opties:

1. Via een advocaat – Kosten: €2.000-€5.000 per persoon
2. Via een online dienst zoals Echtscheiding.nl – Kosten: €500-€1.500 totaal
3. Via een mediator – Kosten: €1.500-€3.000 totaal

Het convenant moet voldoen aan wettelijke eisen en moet door beide partners worden ondertekend.

Stap 3: Verzoekschrift indienen bij de rechtbank

Na het opstellen van het convenant dien je een verzoekschrift tot echtscheiding in bij de rechtbank. Dit kan bij de rechtbank:

• In het arrondissement waar jullie wonen
• In het arrondissement waar één van jullie woont
• In het arrondissement waar jullie laatste gezamenlijke woonplaats was

Benodigde documenten:

• Verzoekschrift tot echtscheiding (ingevuld en ondertekend)
• Echtscheidingsconvenant (getekend door beide partners)
• Kopie trouwboekje of huwelijksakte
• Kopie identiteitsbewijzen
• Bewijs van betaling griffierecht (€308 in 2025)

Het griffierecht bedraagt €308 en moet worden betaald bij het indienen van het verzoek.

Stap 4: Verplichte wachttijd van minimaal 1 maand

Na het indienen van het verzoekschrift geldt een verplichte wachttijd van minimaal 1 maand. Dit is een bedenktijd waarin beide partners nog kunnen besluiten om de scheiding niet door te zetten.

Deze termijn is wettelijk verplicht en kan niet worden verkort, ook niet als beide partners het daar volledig over eens zijn.

Stap 5: Mondelinge behandeling bij de rechtbank

Na de wachttijd volgt een korte zitting bij de rechtbank. Dit is meestal een gesprek van ongeveer 15 minuten waarbij de rechter controleert of:

• Beide partners vrijwillig instemmen met de scheiding
• Het echtscheidingsconvenant volledig en duidelijk is
• Er geen schrijnende situaties zijn (vooral met betrekking tot kinderen)
• Beide partners begrijpen wat ze tekenen

Schriftelijke procedure

In sommige gevallen kan een schriftelijke procedure worden gevolgd, waarbij je niet fysiek naar de rechtbank hoeft. Dit kan wanneer:

• Er geen minderjarige kinderen zijn
• Het convenant helder en compleet is
• Beide partners expliciet instemmen met een schriftelijke afhandeling

Stap 6: Uitspraak door de rechtbank

Direct na de mondelinge behandeling (of binnen enkele weken bij een schriftelijke procedure) spreekt de rechter de echtscheiding uit.

Je ontvangt een echtscheidingsbeschikking – dit is het officiële document dat bewijst dat jullie gescheiden zijn.

Wanneer is de scheiding definitief?

De echtscheiding wordt definitief na 3 maanden en 1 dag na de uitspraak. Dit is de wettelijke appèltermijn. Pas daarna kun je bijvoorbeeld opnieuw trouwen.

Je moet de echtscheiding binnen 14 dagen laten inschrijven in de Basisregistratie Personen (BRP) bij je gemeente.