Scheiden en pensioen

Scheiden en pensioen - Hoe werkt de verdeling?

Ga je scheiden en vraag je je af wat er gebeurt met jullie pensioen? Bij een scheiding moet het pensioen dat jullie tijdens het huwelijk hebben opgebouwd verdeeld worden. Dit heet pensioenverevening. Het kan ingewikkeld lijken, maar via Echtscheiding.nl regelen wij dit voor je. Wij zorgen ervoor dat de pensioenverdeling juridisch correct wordt vastgelegd in het echtscheidingsconvenant, zodat beide partners eerlijk behandeld worden en er later geen verrassingen komen.

Wat is pensioenverevening?

Pensioenverevening is het verdelen van de wettelijke pensioenrechten die jullie beiden tijdens het huwelijk hebben opgebouwd. Deze regeling is vastgelegd in het Burgerlijk Wetboek. Deze wet bepaalt dat rechten op pensioen die tijdens het huwelijk zijn opgebouwd, zoals hierboven vermeld, gemeenschappelijk zijn, terwijl rechten voor of na het huwelijk als privé-eigendom worden beschouwd.

Praktisch voorbeeld: Partner A werkte fulltime en bouwde een pensioen op en Partner B werkte thuis en bouwde geen pensioen op. Als gevolg van de scheiding wordt het pensioen van Partner A vijftig-vijftig verdeeld. Partner B ontvangt de helft van de pensioenrechten die door Partner A zijn opgebouwd bij de scheiding.

Hoe wordt het pensioen verdeeld?

Stap 1: Bepaal de scheidingsdatum. Alleen het pensioen dat is opgebouwd tot de scheidingsdatum wordt verdeeld. Als je in 1990 bent getrouwd en in 2020 bent gescheiden na een huwelijk van 30 jaar, dan is alleen het pensioen dat tussen 1990 en 2020 is opgebouwd verschuldigd. Het pensioen dat na de scheiding is opgebouwd, blijft privé.

Stap 2: Vraag naar de pensioenwaarde. Je pensioenaanbieder geeft je een rapport waarin het bedrag tot de scheidingsdatum, de bestaande pensioenrechten, toekomstige schattingen en eventuele nabestaandenpensioen worden weergegeven.

Stap 3: Weet wie wat krijgt. De standaard is een vijftig-vijftig verdeling. Als Partner A 100.000 euro aan pensioen heeft opgebouwd en Partner B 20.000 euro, dan zijn de gezamenlijke verdiensten 120.000 euro. Als gevolg daarvan ontvangt ieder 60.000 euro na verdeling. Partner A behoudt 50.000 euro van hun pensioen en, als gevolg daarvan, ontvangt de andere partner 70.000 euro.

Je krijgt bijvoorbeeld een andere verdeling in twee voor andere regelingen die aan jou zijn betaald en niet vijftig-vijftig. Als een partner het huis behoudt, kan de ander extra compensatie van een pensioen krijgen.

Stap 4: Kies de methode van verdeling. Er zijn twee manieren waarop het pensioen kan worden verdeeld. Bij directe controle krijgt de ex-partner hun eigen pensioenrechten van de pensioenaanbieder en krijgt een account om een nieuw pensioenaccount op te bouwen en hun eigen controle over het geld. Bij een eenmalige betaling betaalt de ene partner de andere een eenmalige betaling die de ontvanger kan investeren of sparen. De eerste keuze biedt meer flexibiliteit en controle, de tweede is eenvoudiger — maar laat het investeringsrisico bij de ontvanger.

Pensioenen van verschillende typen

Werkgeverspensioenen worden verdeeld via de pensioenaanbieder. Pensioenen van zelfstandigen kunnen worden opgesplitst of in één keer worden beheerd. Een voorziening voor pensioen van zelfstandigen kan ook worden verdeeld, afhankelijk van het contract. Dit kan hun lijfrentes splitsen, maar dit maakt het vaak moeilijk. Betaalde professionals hebben soms verschillende pensioenregelingen; de verdeling zelf is complex.

Praktische stappen voor pensioenverdeling

Verzamel eerst alle pensioeninformatie. Vraag je pensioenuitvoerder om de pensioenadministratie, een waarderingsrapport met de waarde op de scheidingsdatum, informatie over pensioenzekerheid zoals indexering en garanties, gegevens over nabestaandenpensioen, en informatie over het overlevingsrisico. Pensioenuitvoerders zijn verplicht deze informatie gratis te verstrekken.

Bepaal vervolgens samen met je ex-partner of advocaat hoeveel pensioen er te verdelen is, of jullie vijftig-vijftig verdelen of anders, en welke methode jullie kiezen: directe zeggenschap of een eenmalige uitkering. Gezien de grote bedragen is juridisch advies aan te raden.

Leg de verdeling vast in het echtscheidingsconvenant. Dit moet bevatten: een precieze beschrijving van het pensioen inclusief uitvoerder en polisnummer, de opgebouwde waarde tot de scheidingsdatum, de verdeelsleutel, de verdeelmethode, wie wat betaalt als er geld wordt overgemaakt, en deadlines met handtekeningen. Dit is juridisch bindend.

Stuur het convenant naar de pensioenuitvoerders, die de verdeling uitvoeren. Dit kan twee tot vier maanden duren. Vraag om bevestiging van ontvangst en controleer de status regelmatig. Na de verdeling ontvang je een nieuwe pensioenadministratie. Controleer of de bedragen kloppen en vraag bevestiging aan beide pensioenuitvoerders. Bewaar alles minimaal tien jaar.

Veelgestelde vragen

Hoeveel van mijn pensioen verlies ik door scheiding? Meestal vijftig procent van het pensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd. Als je 100.000 euro pensioen hebt opgebouwd waarvan 60.000 euro in het huwelijk, verlies je 30.000 euro (de helft van 60.000 euro).

Kan mijn ex-partner later mijn pensioen aanpassen? Nee, dit is eenmalig. Na de verdeling is het klaar. Alleen in zeer uitzonderlijke gevallen zoals fraude kan een rechtbank tussenbeide komen.

Wat als mijn ex niet meewerkt? De pensioenuitvoerder mag niet betalen zonder instemming van beide partners. Je moet dan naar de rechter, wat tijd en geld kost. Leg de verdeling daarom direct goed vast in het convenant.

Wat gebeurt er met mijn pensioen als ik eerder overlijd? Dit hangt af van je nabestaandenpensioen. Met nabestaandenpensioen krijgen partner of kinderen iets, zonder niet. Dit moet in het convenant worden vermeld.

Zijn er belastingverschillen? Bij directe zeggenschap is er geen belasting omdat het pensioen pensioen blijft. Bij een eenmalige uitkering kan er belasting zijn als dit niet goed geregeld wordt.

Hoeveel kost pensioenverdeling? Administratiekosten van de pensioenuitvoerder variëren van nul tot 500 euro. Juridische hulp kost 500 tot 2.000 euro en waarderingsrapporten 50 tot 200 euro. Het totaal ligt meestal tussen de 1.000 en 3.000 euro — klein geld vergeleken met wat je pensioen waard is.

Praktijkscenario’s

Scenario 1: Beide partners hebben werkgeverspensioen. Partner A heeft 150.000 euro pensioen waarvan 100.000 euro in het huwelijk is opgebouwd. Partner B heeft 30.000 euro pensioen waarvan 25.000 euro in het huwelijk. Na verdeling eindigt Partner A met 112.500 euro (150.000 minus 50.000 plus 12.500) en Partner B met 67.500 euro (30.000 minus 12.500 plus 50.000). Partner B gaat er relatief beter af.

Scenario 2: Eén partner werkte, de ander bleef thuis. Partner A werkte fulltime en heeft 200.000 euro pensioen waarvan 180.000 euro in het huwelijk van dertig jaar. Partner B bleef thuis en heeft geen pensioen. Na verdeling eindigt Partner A met 110.000 euro en Partner B met 90.000 euro. Zonder deze verdeling zou Partner B geen pensioen hebben.

Scenario 3: Zelfstandige met oudedagsvoorziening. Partner A is zelfstandige met een oudedagsvoorziening van 250.000 euro. Deze is niet altijd splitsbaar. De oplossing is vaak een eenmalige uitkering waarbij Partner A geld betaalt aan Partner B, die dit zelf moet investeren. Professioneel advies is hier extra belangrijk.

Tips voor een goede pensioenverdeling

Timing kan strategisch zijn. Eerder scheiden betekent minder opgebouwd pensioen maar een snellere scheiding. Later scheiden betekent meer pensioen voor allebei maar een duurdere scheiding.

Schakel professionele hulp in. Dit is echt niet iets om zelf te doen. Een pensioenspecialist of advocaat met pensioendeskundigheid, een accountant als je zelfstandige bent, of een pensioentaxateur kunnen je helpen. De kosten van 1.000 tot 3.000 euro zijn de investering waard.

Organiseer je documenten goed. Zorg dat je de pensioenadministratie hebt, waarderingsrapporten, het echtscheidingsconvenant met pensioenverdeling, bevestiging van de pensioenuitvoerders dat de verdeling compleet is, en alle communicatie. Bewaar dit minimaal tien jaar.

Wij helpen met pensioenverdeling

Bij een online scheiding via Echtscheiding.nl zorgen wij dat de pensioenverdeling correct wordt vastgelegd in het convenant. Een advocaat controleert alle details, wij helpen met het verzamelen van pensioeninformatie, de rechtbank formaliseert alles, en binnen drie tot vijf weken is het geregeld.

Jouw taak is het aanvragen van pensioenwaarderingsrapporten en het inschakelen van een specialist voor complexe gevallen. Wij zorgen dat de juridische kant honderd procent correct is, wat de basis is voor een succesvolle pensioenverdeling.